Hôm sau, ánh nắng chan hòa tỏa khắp nơi, Chu Sơn Hằng mới tỉnh giấc.
Thường ngày, từ khi trời vừa rạng đông với sắc trời mờ mờ ánh sáng như bụng cá trắng, hắn đã dậy; vào mùa hè, thường thức dậy sớm hơn nữa. Nhưng hôm nay, không rõ vì lý do gì, mãi đến giờ Thìn (khoảng 7-9 giờ sáng) hắn mới rời giường.
Thực ra, giờ đó cũng không quá muộn, vẫn là lúc dân làng chuẩn bị bữa sáng. Nhưng với người đọc sách như Chu Sơn Hằng, việc này dường như thể hiện sự thiếu cần mẫn.
Gần đây, hắn vừa trải qua kỳ thi huyện do quan huyện tổ chức và đã đạt được tư cách tham gia kỳ thi quận. Kỳ thi mùa thu diễn ra vào tháng Chín, nhưng hiện tại đã là giữa tháng Năm, chỉ còn chưa đầy bốn tháng để chuẩn bị.
Vội vàng rửa mặt, Chu Sơn Hằng nấu một nồi canh bánh và cháo trắng. Sau đó, hắn mang đồ ăn vào phòng mẹ, dặn dò Chu Nhị Lang chăm sóc bà thật chu đáo. Bản thân hắn chỉ ăn qua loa bữa sáng, rồi lập tức bước ra cửa để đến nơi học hành.
Nếu có người muốn đọc sách ở Đại Trừng, có ba địa điểm giống nhau, một là trong nhà, hai là trường học, ba là núi rừng hoặc chùa miếu.
Thứ nhất, việc học tại nhà thường thuộc về các gia đình có quyền thế, nhà có dòng dõi nho học, hay danh gia vọng tộc(*). Những gia đình này sở hữu thư viện riêng với hàng vạn quyển sách và thường tổ chức việc dạy học trong nhà, nơi cha dạy con, anh dạy em, truyền đạt kiến thức qua nhiều thế hệ.
(*) những gia đình, dòng họ có tiếng thơm, được xã hội trọng vọng.
Thứ hai, hệ thống trường học được chia thành hai loại:
Loại thứ nhất là trường học do triều đình tổ chức, đứng đầu là Quốc Tử Giám, có thể vào học chỉ có con cháu quan lại quý tộc. Những học sinh này không giống như Chu Sơn Hằng không cần trải qua kỳ thi cấp huyện hay cấp quận, chỉ cần vượt qua kỳ thi nội bộ của trường học là có thể trực tiếp tham gia kỳ thi tỉnh thí tại kinh thành.
Loại thứ hai là trường học cấp địa phương, tức các trường do chính quyền quận huyện điều hành. Số lượng học sinh được tuyển vào đây rất hạn chế, và việc nhập học đòi hỏi phải qua kỳ khảo thí khắt khe. Gánh nặng do học phí cao và cơ sở vật chất thiếu thốn khiến chỉ một số ít học sinh được nhận. Bởi vậy quận lớn thường tuyển trên 60 học sinh, quận vừa 50 học sinh, quận nhỏ 40 học sinh; tương tự, huyện lớn 40 học sinh, huyện vừa 25 học sinh, và huyện nhỏ 20 học sinh. Đối với học sinh có thể tiếp thu giáo dục của trường học. Ở Đại Trừng có thế ví như ngàn dặm mới chọn được một người cũng không ngoa.
Bất luận trường học thuộc cấp triều đình hay địa phương, phàm là học sinh trong trường, họ đều không cần trải qua kỳ thi huyện hay quận, chỉ cần trải qua kì thi tốt nghiệp trường học là đủ điều kiện tham gia kỳ thi tỉnh.
Thứ ba, đối với những người giống như Chu Sơn Hằng, kiểu người mà nhà chỉ có bốn bức tường trống, cha bệnh, con cháu chẳng ra gì. Không đủ tiền trả học phí tại trường học, họ thường phải bắt đầu học vỡ lòng tại các trường làng, học hết lớp hoa cháo(*), dùng giấy thô để viết. Nếu muốn tiếp tục đọc sách, chỉ còn cách tự lực tìm đến các ngôi chùa hoặc đạo quán trên núi rừng để tiếp tục con đường học vấn.